9. Literacki Sopot

Tegoroczna edycja festiwalu Literacki Sopot zastaje nas wszystkich w niezwykle trudnym momencie. Jesteśmy świadkami powolnej śmierci planety, wojen realnych i tych wywoływanych przez płatnych Internetowych trolli Krzywdzimy i jesteśmy krzywdzeni. Jak w tym kontekście plasuje się nasz wybór Kanady jako gościa honorowego festiwalu?

Myśląc o Kanadzie chcieliśmy przedrzeć się przez zbiór standardowych stereotypów, jakimi operujemy w Polsce na temat tego kraju. Poprzez literaturę pragnęliśmy dotknąć zarówno najbardziej bolesnych doświadczeń Kanadyjczyków, jak i opisać ich osiągnięcia w tak ważnych dziedzinach jak media czy ochrona klimatu.

Na początek chcemy oddać głos Pierwszym Narodom Kanady. Debata z udziałem Joanny Onoszko-Gierak, Moniki Płatek, Tanyi Talagi, Stevena Coopera ma przedstawić polskiej publiczności skalę problemu, wieloletnie nadużycia jakich dopuszczało się wobec rdzennych mieszkańców, kanadyjskie państwo. Jak Kanada radzi sobie z poczuciem winy i w jaki sposób poszukuje rozwiązań, które miałyby sprawić, aby sytuacje z przyszłości więcej nie miały miejsca. O tym chcemy między innymi rozmawiać.

W kolejnej debacie „Antropocen’’ rozmawiać będziemy z naukowcami i artystami o niewyobrażalnej skali dewastacji, jakiej przez dziesięciolecia ulegała planeta Ziemia. Bezmyślne i zakrojone na gigantyczną skale działania człowieka doprowadziły do sytuacji, w której zmagać się musimy ze zmianami klimatu, klęskami żywiołowymi, masowymi migracjami.

Czy jednak barbarzyńska działalność człowieka odnosi się tylko do sfery jego fizycznych działań wobec natury i innych ludzi? Czy wiek XXI, wiek swobodnego przepływu informacji to tylko czas olbrzymiego skoku technologicznego, czas zbliżenia ludzi do siebie? Czy to też wiek, w którym za pomocą mediów elektronicznych wielu nieodpowiedzialnych ludzi zarządza ludzką wyobraźnią, kształtuje wybory całych społeczeństw, wywołuje konflikty na niespotykaną skalę?

O tym wszystkim w debacie pt. „Marschall McLuhan w świecie Algorytmów” będą mówili Andrew McLuhan wnuk słynnego badacza, Derrick de Kerckhove jego ostatni asystent, prof. Anna Nacher z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Mirosław Filiciak z Uniwersytetu SWPS.

Do stosunków panujących pomiędzy rdzennymi mieszkańcami Nowej Funlandii Beothukami a europejskimi osadnikami nawiązuje też debiutancka powieść Rzeka złodziei naszego gościa Michaela Crummeya. Jego ostatnia książka The Innocents, której polskie tłumaczenie ukaże się premierowo na festiwalu, znalazła się w finale Nagrody Scotiabank Giller.

Kolejnym kanadyjskim gościem festiwalu będzie Patrick deWitt autor znany m.in. z nagrodzonej Nagrodą Kanadyjskiego Stowarzyszenia Literackiego i nominowanej do Bookera książki Bracia Sisters, która została zekranizowana przez Jacqua Audiard.

David Szalay jest autorem nagradzanych powieści, a jego zbiór opowiadań Czym jest człowiek znalazł się na krótkiej liście nagrody Man Booker Prize. W sierpniu będzie miała polską premierę jego ostatnia książka Turbulence.

Nie zabraknie na festiwalu piszących kobiet. Ich pozycja w świecie literatury kanadyjskiej jest niepodważalna.

Madelaine Thien oczarowała książką Nie mówcie, że nie mamy niczego samą Alice Munroe. Za tę powieść Thien otrzymała Giller Prize i znalazła się na krótkiej liście nagrody Man Booker Prize. Młoda autorka o chińsko-malezyjskich korzeniach uznawana jest w Kanadzie za najlepiej zapowiadającą się pisarkę młodego pokolenia.

I wreszcie Esi Edugyan, autorka nagradzana dwukrotnie Giller Prize, jedna z jej powieści Half-Blood Blues zdobyła także nominację do Man Booker Prize. W czasie festiwalu będzie miała polską premierę książka Washington Black, nagrodzona Giller Prize.

Joanna Cichocka-Gula
Dyrektor Festiwalu Literacki Sopot

Fot. Renata Dąbrowska